Oto wywiad! Nareszcie! 
Przepraszamy za opóźnienie, niestety doba byłą za krótka i nie na wszystko starczało czasu. Życzymy przyjemnej lektury.I. Wstęp Moglibyście się przedstawić naszym użytkownikom? Luco Witam wszystkich. Jestem Christian "Luco" Wehrlin, "Customer Service Manager" w firmie Games-Masters. Jestem jedną z osób odpowiedzialnych za ewolucję Perfect world MS. Jestem Niemcem, który "dobrze się bawi" mieszkając i pracując na wyspach brytyjskich.
Beelzebub Tak, oczywiście. Jestem Cristobal, z Hiszpanii, i pracuję dla Games-Masters jako hiszpański GM.
Jakie są wasze obowiązki? Luco Jestem odpowiedzialny za organizację całej obsługi klienta na Games-Masters.com - włączając w to nadzór nad helpdeskiem, forum itd. Poza tym, jestem także w bezpośrednim kontakcie z chińskimi developerami, tak abyście otrzymali jak najlepsze usługi od nich (patche, update'y).
Beelzebub A ja jestem odpowiedzialny za pracę hiszpańskiego supportu.
Jak wygląda wasz typowy dzień pracy? Luco Zazwyczaj przychodzę do biura około 8:00, i prawdopodobnie do tego czasu moja skrzynka mailowa jest już zapchana, i muszę się przez nią przekopać. Także, będę rozmawiał z Chinami o najnowszych zmianach, pracy która została zrobiona i prawdopodobnie będzie trzeba podjąć jakąś decyzję lub przedyskutować. Poza tym, w ciągu dnia odbywa się zazwyczaj kilka spotkań ze wszystkimi departamentami, na których jestem obecny. Dzień pracy kończę zazwyczaj około 19 - 20.
Beelzebub Kiedy przychodzę do biura około 8:00, pierwszą rzeczą którą robię jest sprawdzenie forum (angielskiego i hiszpańskiego) i pytań do helpdesku. Tak więc mój dzień wyglądałby następująco: forum, helpdesk, rozwiązywanie problemów graczy i zajęcie się zgłoszeniami dotyczącymi botów.
Jak rozpoczęliście pracę dla Games-Masters? Luco Zanim zacząłem pracę dla Games-Masters, byłem konsultantem IT zatrudnionym na własny rachunek, a MMO było raczej moim hobby. Zabierało jednak coraz więcej czasu, zwłaszcza że miałem własną stronę free2play, całkiem popularną w Niemczech. W ten sposób poznałem się z Kru, który wielokrotnie prosił mnie o dołączenie do Games-Master, i w końcu któregoś dnia powiedziałem „tak”.
Beelzebub Kru skontaktował się ze mną na początku lipca, a pod koniec lipca zacząłem pracować dla Games-Masters. Opisał mi jak będzie wyglądać ta praca, a ja oczywiście powiedziałem: Oczywiście, że w to wchodzę.
A jak cię poznał? Beelzebub To tajemnica
Gracie w PW? Luco Tak, raz na jakiś czas gram moim magiem. Na szczęście, nie jestem rozpoznawalny, nie będę też się zagłębiał w szczegóły. Muszę powiedzieć, że trzymam się z daleka od jakiegokolwiek PvP i wojen terytorialnych. Poza tym, mam mało okazji, kiedy mogę naprawdę rozkoszować się grą nie myśląc o tym jakie dalsze kroki należy podjąć. Czym innym jest praca nad wydaniem gry, czym innym - po prostu granie.
Beelzebub Tak, postacią której nikt nie zna. Nikt mnie nie rozpoznał, nie mam też zamiaru zagłębiać się w szczegóły. Nie byłem też w gildii. Bardzo lubię pracować nad tworzeniem gry, więc nie jest dla mnie problemem jeśli aktualnie nie gram w grę zbyt dużo.
W jakie inne MMORPG jeszcze graliście? Luco Zacząłem grać w gry online już na samym początku - około 1994 roku, więc wśród moich ulubionych gier w tamtym okresie były Ultima Online, Everquest, Tibia, DAoC. Przez długi czas również Guild Wars było moją ulubioną grą.
Beelzebub Zacząłem grać w MMORPGi w 1999, kiedy w Hiszpanii miałem w końcu dostęp do modemu 56kbps. Grałem w wiele MMORPGów.
II. Team & team work Beelzebub, ile godzin dziennie spędzasz w grze, zwłaszcza zajmując się raportami o botach? Beelzebub Tak często jak to możliwe.
A dzisiaj, jak długo? Beelzebub Około 4 - 5 godzin.
Luco, czy gracze mogą spodziewać się pomocy od GMów 24/7? (w grze i poza grą) Luco Tak, pracujemy nad tym. Może to nie być pomoc 24godzinna w grze, ale będzie bardzo blisko tego. Tak naprawdę, zatrudniliśmy ostatnio nowe osoby właśnie z tego powodu.
Och, to wspaniale. Czy będą oni pracować też w cierpiącym na braki kadrowe helpdesku? Luco Będą pracować także w helpdesku.
Czy są osoby, które pracują tylko w helpdesku? Luco Tak, jest wiele różnych funkcji. Niektórzy pracują tylko w helpdesku, inni tylko w grze, niektórzy pracują na obu frontach.
Co jeśli gracz chciałby dołączyć do waszego zespołu? Luco To *może* się stać, ale najpierw są wybierani przez nas, wprowadzani i obserwowani przez pewien czas. Jeśli zdolności komunikacyjne i doświadczenie (wykształcenie, praca lub inne doświadczenie) będzie nam odpowiadało, wtedy on lub ona może zostać zatrudniony. Tak naprawdę, to już się stało.
Z Mortesem, prawda? Luco Mortes nie jest GMem, ale CL (Community Liaison) - to pewna różnica.
Jaka? Luco GM ma rozwiązywać problemy - czasem w specyficznych dziedzinach (jak Tech-GM, który odpowiada na pytania techniczne). Community Liaison jest pracą wyłącznie komunikacyjną - jej/jego pracą jest „tłumaczenie” między community i GMami, lub wypowiadanie się za nas etc.
Pamiętam dwie większe sytuacje na forum gdzie były problemy z GMami źle wykonującymi swoją pracę. Albo odpowiedź była niekompetentna (która sprawiła, że gracz czuł się niechciany i zagubiony ze swoim problemem) albo problemem było złe nastawienie (i dobór słów) GMa. Więc, jak to jest z GMami? Czy są szkoleni w kontaktach z klientami, zwłaszcza gdy powstają poważne problemy (takie jak te z item mall/cash)? Luco Tak, jest szkolenie dla GMów. Jednak to nie pomaga we wszystkich sytuacjach, które mogą się pojawić. Sytuacje które opisujesz są sytuacjami, gdzie dobry GM może zabłysnąć uspokajając sytuację i znajdując rozwiązanie. Ale nikt nie jest doskonały - więc błędy mogą się zdarzać.
Ostatnim razem to byłeś ty albo Kru. Czy inni GMowie, jak Beelzebub, mogą si wypowiadać w imieniu PW MS? Czasem gracze oczekują szybkiej odpowiedzi: dyskutujemy teraz nad tą kwestią. Luco Oczywiście nie wszyscy GMi mogą się wypowiadać swobodnie w każdym temacie, ale dyskusje ze mną i Kru na temat jak oni „czują” daną kwestie są normalne w takich przypadkach. W niektórych przypadkach nie mamy natychmiastowej odpowiedzi, musimy najpierw zbadać sytuację, jej przyczyny i możliwe rozwiązania.
Tak, to jest oczywiste. Ale, jak napisałam wcześniej, nie mogą oni przynajmniej napisać: dyskutujemy o tym i szukamy odpowiedniego rozwiązania? To była wielka zaleta PW MS na samym początku, że szybko dzieliliście się informacjami z graczami. Nawet takimi, że właśnie nad czymś pracujecie. Pamiętam kilka tematów toczących się przez kilka dni, w których GMi nie zabrali głosu. Luco W kilku przypadkach, odpowiedzi na takie tematy są umieszczone w innym temacie, lub w przypadku informacji, które odkrywałyby zbyt wiele - tak jak w przypadku „dżinów” - wtedy nie odpowiadamy. W krytycznych przypadkach, gdzie są potrzebne rozwiązania lub musi zostać udzielona odpowiedź, jedna osoba z zespołu zazwyczaj umieszcza odpowiedź.
Czy są jacyś Polacy w zespole PW MS? Luco Tak, jest Senior Web Developer.
Przekaż mu nasze pozdrowienia. Beelzebub, możesz nam powiedzieć jakie są najczęstsze problemy graczy? (poza botami i licytacją TW przez fałszywe gildie). Beelzebub Więc, głównym problemem jak powiedziałaś, są sprzedawcy złota i licytacje na Wojny Terytorialne fałszywych gildii. Poza tym, jest trochę zgłoszeń dotyczących problemów z kontami i w grze.
Problemów z kontami takimi jak konieczność tworzenia innego konta, żeby móc pograć, i niemożność skasowania konta przez kilka miesięcy? Luco Ta kwestia mogła być szybko rozwiązana przez zmianę hasła w twoim pierwszym koncie. Niestety, wiadomość „stwórz kolejne konto” została na forum podana na zbyt wcześnie.
Beelzebub To nie jest jednym z głównych problemów, tak naprawdę. Niewiele osób miało taki problem.
Podziel się z nami szczegółami dotyczącymi niecodziennymi problemami. Luco Pamiętam jedną sytuację, gdy dziewczyna pytała się o piknik.
Piknik? Luco Tak. Ten piknik z koszykiem pełnym jedzenia i kocykiem.
Nie wiedziałam, że jest taka możliwość w PW. Luco Odpisałem podobnie - a jej chodziło o piknik w realu. Oczywiście odmówiłem, jestem żonaty.
Beelzebub, co powiesz na piknik? Beelzebub Jestem za, kiedyś, hehe.
Ok, zadzwonię jak będę w UK Beelzebub Okie ^^
III. Update'y i Eventy Kiedy będzie następny update? Luco Wkrótce. Jeszcze to nie zostało ogłoszone, ale testy już się zaczęły.
Możemy dowiedzieć się czego oczekiwać? Luco To wielki update. Nie chodzi o item shop, ale o wieeelki content.
Będą jakieś patche językowe w najbliższej przyszłości? Luco Częściowo uwzględnione zostały wszystkie 3 dostępne języki w tym ogromnym updacie. Przygotowujemy również wersje francuską i turecką. Już rozpoczęto tłumaczenia. Nadal mamy problem z wersja angielską, ale myślę, że wkrótce sobie z nią poradzimy.
Jakie problemy macie z wersją angielską? Luco Są to bardziej problemy natury organizacyjnej niż te związane z osobami zaangażowanymi w tłumaczenie.
Kto właściwie tłumaczy klienta? Luco Mamy dostawać klienta już przetłumaczonego.
Przetłumaczonego przez chińskich deweloperów? Luco Taki jest plan. W nowym updacie będzie dobre tłumaczenie, dlatego uważamy, że wszystko tym razem zaskoczy i będzie lepiej.
Macie jakieś plany związane z innymi wersjami językowymi? Luco Poza wersją turecką oraz francuską- nic jeszcze nie jest pewne. Wiemy o tym, że polscy gracze chcieliby mieć PW w swoim języku, ale nie jest to, niestety, obecnie nasz priorytet.
Szkoda. Luco Niestety musimy brać pod uwagę również kwestie finansowe. Nigdy nie powiem: „ Nie ma mowy!” polskiej wersji, lecz obecnie to niemożliwe. Kto wie co się wydarzy w ciągu najbliższych 3 miesięcy? Coś może się zmienić.
Więc nie ma wielu polskich graczy? Luco Jest ich wielu – tylko, że innych jest więcej. Ujmę to tak: jeśli rozszerzylibyśmy naszą licencję o inne języki, polski byłby bardzo wysoko na liście „do zrobienia”.
Skąd więc pochodzą gracze z tych „najliczniejszych krajów”? Luco Najwięcej (prawdopodobnie jeśli chodzi o wszystkie gry) graczy pochodzi z Niemiec, Wielkiej Brytanii, Hiszpanii, Turcji i Francji. Niekoniecznie w tej kolejności.
Czyli kraje dla których przygotowuje się klienta. To zrozumiałe. A jakieś inne? Luco Nie sądzę. Czasem to zależy od tego które kraje mają wakacje, ale ogólnie są to najsilniej reprezentowane kraje.
Kiedy będą eventy w grze? Luco Obecnie w grze już są eventy na mniejsza skalę. Pracujemy nad paroma na większą skalę.
Na czym polegają eventy na mniejszą skalę? Są podobne do spawnowania Grandmother of Wolves? Luco Tak, ale także „znajdź GM” itp.
Ok, to kiedy się kończy Open Beta ? Luco Gdy tylko stwierdzimy, że gra jest gotowa (oraz wszystko co z tym jest związane, np. patche) do startu komercyjnego.
Nie taką odpowiedź chcą usłyszeć gracze 
Luco Wiem, ale taka jest prawda.
IV. Reklama Czy możemy porozmawiać o reklamie? Luco Taa. Całkiem dużo się dzieje na tym polu.
Możesz rozwinąć? Luco W Niemczech były spoty w TV, mogą się one wkrótce pojawić w całej Europie. Od 21 maja w Niemczech będą dostępne pudełka z grą, ze specjalnymi przedmiotami.
Planujecie pudełka dla graczy z innych krajów? Luco Aktualnie zastanawiamy się nad tym. W Niemczech było to dość łatwe ze względu na partnerstwo z Sevengames.de. Mamy nadzieję, że jest to do zrobienia, ale decyzja jeszcze nie zapadła.
Czy będą spoty w polskiej telewizji? Luco Tego jeszcze nie wiem. Nie sądzę jednak by Polska była wśród wytypowanych krajów, w których będą spoty. Ale nie mogę na razie powiedzieć „nie”.
Czemu nie? Luco Związane to jest z firmami na rynku z którymi moglibyśmy współpracować. Nie ma to nic do rzeczy z tym gdzie leży Polska, lecz z obecnymi na danym rynku firmami z którymi moglibyśmy współpracować. Jest kilka krajów zaangażowanych w ten proces, ale nie jestem pewny czy Polska do nich należy.
Okay, a co z reklamą internetową lub prasową w Polsce? Luco Reklama prasowa raczej nas nie interesuje w żadnym kraju. Jeśli są już jakieś umowy, które ją zawierają, ok, ale nie szukamy niczego takiego w tej chwili. Reklama internetowa w Polsce prawdopodobnie będzie w niedalekiej przyszłości.
Czy planujecie jakieś reklamy skierowane do kobiet? Chciałabym ujrzeć więcej kobiet w PW. Wiem, że jest już dużo graczek (z powodu customizacji, ubrań itp.). Co z kampanią skierowaną do kobiet? Luco Nie zamierzaliśmy... ale może dobrym pomysłem byłoby więcej graczek.
Jak zareklamowałbyś Perfect World? Luco Bardzo podoba mi się hasło: "Wszystko jest inne w Perfect World... ponieważ ty to sprawiasz".
V.
F2P vs P2P i opłaty Jak myślisz, co jest lepsze: p2p czy f2p? Luco Osobiście lubię wolność jaką daje free2play. Nie ma kłopotu z anulowaniem subskrypcji, po prostu zmieniasz grę, jeśli chcesz. Poza tym, możesz po prostu ściągnąć grę i zacząć w nią grać. Zawsze wolałem ten system. Jeśli chciałem wydać trochę pieniędzy, żeby ułatwić sobie (grę w) weekend, robiłem tak, zamiast płacić abonament za grę w którą nie miałem czasu grać.
Nie sądzisz jednak, że f2p mogą być droższe od p2p? Luco Tak, mogą być...
Więc, planujecie obniżenie cen rzeczy z item mall? Może na przykład obniżycie ceny zestawów ślubnych? Luco Muszę dodać jedną rzecz. Wszystko zależy od gracza, od tego co chce osiągnąć. Jeśli chce się wszystkiego OD ZARAZ, gra Free2Play robi się droższa, ale mało jest takich osób. Większość raczej wydaje kilka dolców na miesiąc i jest szczęśliwa. Nie mamy zamiaru obniżać żadnych cen.
Nie sprawdzałam ostatnio płatności, coś się w tej kwestii zmieniło? Luco Chodzi ci o problemy? Nadal nad nimi pracujemy. Zawsze największym problemem jest weryfikacja kont i niestety funkcjonalność naszych "cash-tool".
VI. PW MS vs PWI Jak przekonałbyś graczy, żeby wybrali serwery PW MS zamiast innych? (zarówno jeśli chodzi o nowych graczy jak i tych, którzy przenieśli się na inne serwery, głównie PWI) Luco To proste: graj ze swoimi sąsiadami, i walcz przeciwko nim. Walcz w Europie, w godzinach które najbardziej ci odpowiadają.
Ale PW MS jest międzynarodowe, nie tylko europejskie... Luco Ale teraz rozmawiam z Polką... Jeśli ktoś z Ameryki Południowej by mnei spytał, powiedziałbym po prostu: graj po hiszpańsku.
VII. Zakończenie Chcesz coś powiedzieć polskim graczom? Luco Trzymajcie się, bawcie się dobrze i zjedzcie dobry chrupki chlebek...
